Een bedrijf heeft in de afgelopen week free publicity weten te verwerven, tot in het FD toe, met fake nieuws over onderzoek naar pesten. Daaruit zou blijken dat pesten op het werk in Nederland nauwelijks voorkomt, afneemt, lager is dan in Frankrijk, net zo laag als in Zweden. Daar is echter geen onderzoek door hen naar gedaan, zoals blijkt uit reacties van het bedrijf. Wel is "een algemeen arbeidsbelevingsonderzoek uitgevoerd waarin pesten niet verder uitgediept is". Wat pesten op het werk is of kan zijn, werd aan de beantwoorder overgelaten.
Het probleem is dat dat het woord pesten geassocieerd wordt met iets waarvoor je je moet schamen, wat je eigen schuld is, waar je je tegen had kunnen verzetten, en wat bij echt goede medewerkers die assertief communiceren niet voorkomt. Dat blijkt allemaal niet het geval, en je moet dus meer vragen om erachter te komen hoe zo’n begrip wordt ingevuld. In Zweden, Duitsland en de UK verwacht ik dat woord mobbing is gebruikt, in Frankrijk: harassement. Zonder voorbeelden en toelichting zijn die begrippen niet met elkaar te vergelijken: duur en ernst zijn belangrijke kenmerken, evenals onzichtbaarheid voor anderen, wat iets anders is dan subjectiviteit.
De persberichten van het bedrijf hebben Nederland op het verkeerde been gezet: het valt wel mee hier, we kunnen verder slapen. Maar er is helemaal geen sprake van onderzoek, alleen een vraagje waarvan de betekenis zelf kon worden ingevuld.
Wetenschappelijk onderzoek moet door collega’s kunnen worden ingezien en bekritiseerd. Toen we daar om vroegen was het antwoord: "Wij zijn een commercieel onderzoeksbureau met een wetenschappelijk onderzoeksteam, dat onze vragenlijsten en analyses verzorgt. Het onderzoek is daarom niet vrij in te zien, zoals bij universiteiten het geval is, omdat dit concurrentie gevoelige informatie bevat over onze methodiek en benchmark."
Dat leidt tot een persbericht met non informatie waar de media zijn ingestonken. Het blad MT kopte zelfs met: "Nederlandse werknemers pesten niet." Het percentage varieert van 3-40% afhankelijk van de operationalisatie en wijze van meten. Meestal wordt bij mobbing 16-18% aangehouden; dan gaat het om herhaald, systematisch, langdurig (minstens 6 maanden) gedrag dat de lust om te werken ontneemt, omdat je niet respectvol behandeld wordt. We spreken dan ook van psychologisch geweld. Frank de Mink
Graag nodig ik belanghebbenden en de schrijver van het artikel uit om langs te komen bij Effectory en te kijken naar de gedegen en onderbouwde manier waarop we onderzoek doen naar de werkbeleving van medewerkers. Het Europese onderzoek waar we nu over spreken is uitgevoerd onder 2.522 netto respondenten (beroepsbevolking). Dit is aangevuld met het onderzoek dat we in opdracht van organisaties in Europa uitvoeren en waar per jaar zo’n 500.000 medewerkers aan deelnemen. Met onze medewerkersonderzoeken geven we medewerkers in Europa letterlijk en figuurlijk een stem. En geven we het management van organisaties feedback vanuit hun eigen medewerkers. Het is absoluut niet ons doel om te ontkennen of te bagatalliseren dat pesten op de werkvloer in Nederland voorkomt. Dit is ook zeker niet het geval. Daar waar dat voorkomt, signaleren we het en maken we er de organisaties waar we meten op attent, zodat ze hier gericht op kunnen ingrijpen. Wel willen we een beeld schetsen van wat we signaleren in Europa. Wat ik daarbij niet kan en wil onkennen, is dat de schrijver gelijk heeft dat er zowel in taal als cultuur verschillen kunnen optreden in de uitkomst van onderzoek. Je zit met taalverschillen en je zit met verschillen in interpretatie van pesten in de verschillende culturen. Dat is dan ook precies de reden dat we Europees meten, zodat we lokale uitkomsten kunnen vergelijken met lokaal benchmarkmateriaal. Hieruit kunnen we afleiden of bij een organisatie waar we meten bepaalde verschijnselen – ten opzichte van de landelijke benchmark – vaker of minder vaak voorkomen. Wat feitelijk onjuist is in het artikel, is dat we niet zouden hebben gemeten in Zweden. Dit is wel het geval. Europees benchmarkonderzoek voeren we uit in Nederland, Duitsland, Engeland, Frankrijk, Spanje, Italië en Zweden. Dit doen we op de meest zorgvuldige manier. Vriendelijke groet, Guido Heezen
Beste Guido,
Dank je wel voor je reactie en open manier van communiceren. Ik heb je reactie doorgestuurd naar Frank de Mink want hij is de schrijver van dit stuk. Ik blijf graag op de hoogte van de ontwikkelingen.
Met vriendelijke groet
Lia Donkers